Thai Dessert Heritage

เกี่ยวกับเรา

เมื่อสูตรขนมเก่ากลับมามีชีวิตอีกครั้ง

มีบางอย่างที่พิเศษอยู่ในสูตรขนมไทยเก่า ๆ

บางครั้งมันอาจเป็นเพียงกระดาษแผ่นเล็ก ๆ ที่มีตัวหนังสือซีดจาง รายการวัตถุดิบที่เขียนด้วยภาษาของคนในอีกยุคหนึ่ง และวิธีทำสั้น ๆ ที่ดูเหมือนจะสมมติไว้แล้วว่า คนอ่านรู้จักวิธีทำอยู่ก่อน

แต่เมื่อมองดี ๆ กระดาษเล็ก ๆ เหล่านี้กลับบอกเล่าเรื่องราวได้มากกว่าสูตรอาหาร

มันพาเรากลับไปเห็นภาพของอีกช่วงเวลาหนึ่ง

จุดเริ่มต้นของโครงการนี้มาจากความหลงใหลใน โปสการ์ดสูตรขนมไทยดั้งเดิม — ของสะสมชิ้นเล็ก ๆ ที่บันทึกเรื่องราวการทำขนมไทยเอาไว้ ทั้งภาษา วิธีการปรุง ปริมาณวัตถุดิบ อุปกรณ์ และรายละเอียดเล็ก ๆ ที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนในสมัยนั้น

บางสูตรยังเป็นที่รู้จักกันดี

แต่บางสูตรแทบไม่ได้พบเห็นในครัวสมัยนี้แล้ว

เราเลยคิดว่า สูตรเหล่านี้ควรได้รับการจดจำ

จากกระดาษที่เคยเก็บอยู่ในคอลเลกชัน เราจึงค่อย ๆ นำเรื่องราวเหล่านั้นมาสู่พื้นที่ดิจิทัล เพื่อให้ผู้คนสามารถเข้ามาค้นหา อ่าน ทำความเข้าใจ และลองทำขนมเหล่านี้ได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะอยู่ในประเทศไทยหรืออีกฟากหนึ่งของโลก

โปสการ์ดสูตรขนมไทยวินเทจหลายใบวางอยู่บนโต๊ะไม้เก่า

เราไม่ได้เก็บไว้เพียงสูตรขนม

ขนมไทยผูกพันกับวิถีชีวิตของผู้คนมาโดยตลอด

มะพร้าว น้ำตาลมะพร้าว ถั่วเขียว แป้งข้าวเจ้า ใบเตย ดอกมะลิ และกลิ่นหอมจากดอกไม้ต่าง ๆ ไม่ได้เป็นเพียงส่วนผสมในตำรับขนม แต่เป็นสิ่งที่เชื่อมโยงกับฤดูกาล บ้านเรือน งานบุญ งานเทศกาล และช่วงเวลาพิเศษของครอบครัว

สูตรหนึ่งสูตรอาจบอกเราได้ว่าขนมชนิดนั้นทำอย่างไร

แต่ สูตรเก่าหนึ่งสูตรอาจบอกเราได้ด้วยว่า ผู้คนในยุคนั้นใช้ชีวิตอย่างไร

นี่คือเหตุผลที่เราอยากรักษาสูตรเหล่านี้ไว้

เราพยายามเก็บรักษาเสน่ห์และรายละเอียดของต้นฉบับ ขณะเดียวกันก็จัดระเบียบข้อมูลให้คนในปัจจุบันสามารถอ่านและนำไปใช้ได้ง่ายขึ้น

วัตถุดิบ ปริมาณ วิธีทำ ขั้นตอนการเตรียม รวมถึงอุปกรณ์แบบดั้งเดิม จะถูกเรียบเรียงให้อยู่ในรูปแบบที่ชัดเจนมากขึ้น โดยพยายามไม่ทำให้ลักษณะเฉพาะของต้นฉบับสูญหาย

เราไม่ได้ต้องการเขียนประวัติศาสตร์ขึ้นมาใหม่

เพียงแต่อยากทำให้เรื่องราวจากอดีต กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง

ขนมไทยที่เดินทางข้ามภาษา

อาหารมีวิธีเดินทางข้ามพรมแดนที่น่าสนใจ

เราไม่จำเป็นต้องพูดภาษาไทยได้จึงจะชื่นชมสีสันของขนมชั้น กลิ่นหอมของใบเตย หรือความละมุนของขนมที่ทำจากกะทิและน้ำตาลมะพร้าว

แต่เมื่อถึงเวลาลงมือทำจริง ภาษาอาจกลายเป็นกำแพงเล็ก ๆ

โดยเฉพาะสูตรโบราณที่มีคำศัพท์ วิธีตวง หรือวิธีอธิบายซึ่งเป็นเรื่องปกติสำหรับคนไทยในสมัยก่อน แต่คนรุ่นใหม่หรือชาวต่างชาติอาจไม่คุ้นเคย

ด้วยเหตุนี้ สูตรในคอลเลกชันจึงถูกนำเสนอใน 3 ภาษา — ไทย อังกฤษ และจีน

การแปลสำหรับเราไม่ได้หมายถึงเพียงการเปลี่ยนคำจากภาษาหนึ่งไปเป็นอีกภาษา

แต่เป็นการพยายามถ่ายทอดความหมายของสูตรให้คนที่ไม่คุ้นเคยกับการทำขนมไทยสามารถเข้าใจได้จริง

ไม่ว่าจะเป็นคนทำขนมอยู่ในกรุงเทพฯ

หรือใครสักคนที่กำลังเปิดสูตรนี้อยู่ในลอนดอน แวนคูเวอร์ สิงคโปร์ หรือเซี่ยงไฮ้

เราหวังว่าเมื่ออ่านจบแล้ว เขาจะรู้ว่า ต้องเริ่มจากตรงไหน และทำอย่างไร

เมื่อของเก่ามาอยู่บนหน้าจอ

มีความย้อนแย้งเล็ก ๆ อยู่ในหัวใจของโครงการนี้

ต้นฉบับของเราอยู่บนกระดาษ

แต่เรากำลังนำมันขึ้นมาอยู่บนหน้าจอ

และเราชอบความขัดแย้งเล็ก ๆ นี้

โปสการ์ดมีสีที่ซีดไปตามเวลา ตัวอักษรแบบเก่า ขอบกระดาษที่ไม่สมบูรณ์ และร่องรอยบางอย่างที่บอกว่ามันผ่านมือใครมาบ้าง

ในขณะที่เว็บไซต์ถูกออกแบบให้สะอาด ค้นหาง่าย และใช้งานได้สะดวก

เราไม่ได้ต้องการให้เว็บไซต์เข้ามาแทนที่โปสการ์ด

เราอยากให้เว็บไซต์เป็นเหมือน ประตูที่พาคนกลับไปหาโปสการ์ดเหล่านั้น

ภาพต้นฉบับจึงไม่ได้เป็นเพียงภาพประกอบของสูตร แต่เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว เพราะโปสการ์ดเหล่านี้เองคือหลักฐานว่าตำรับเหล่านี้เคยถูกบันทึกและส่งต่อมาอย่างไร

โปสการ์ดสูตรขนมไทยเก่าวางอยู่ข้างแท็บเล็ตที่กำลังแสดงสูตรเดียวกันบนเว็บไซต์

ทำให้สูตรเก่าเข้าครัวได้ง่ายขึ้น

สูตรโบราณมีเสน่ห์ในแบบของมันเอง

แต่บางครั้งก็ชวนให้สงสัยเหมือนกัน

สูตรหนึ่งอาจบอกให้กวนจน “ได้ที่” ใช้ปริมาณแบบโบราณ หรือพูดถึงอุปกรณ์บางอย่างที่ทุกบ้านในสมัยก่อนอาจรู้จัก แต่วันนี้กลับหาได้ยากขึ้น

ใครเคยทำอาหารจากตำรับเก่าของครอบครัวน่าจะเข้าใจความรู้สึกนี้ดี

อ่านสูตร

แล้วอ่านอีกครั้ง

ก่อนจะถามตัวเองว่า...

“แล้วตกลงต้องใส่เท่าไหร่กันแน่นะ?”

เราจึงพยายามจัดระเบียบสูตรเหล่านี้ให้เหมาะกับการนำไปใช้จริงมากขึ้น โดยไม่ทำลายเสน่ห์ของต้นฉบับ

ปริมาณวัตถุดิบถูกจัดให้อ่านง่าย ขั้นตอนการทำถูกเรียงอย่างเป็นลำดับ และอุปกรณ์หรือเครื่องมือพิเศษที่มีผลต่อการทำขนมจะถูกระบุไว้ให้ชัดเจน

หากขั้นตอนใดต้องอาศัยความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการทำแบบดั้งเดิม เราจะพยายามให้ข้อมูลเพิ่มเติมเท่าที่จำเป็น

มันอาจเป็นการแปลรูปแบบหนึ่ง

ไม่ใช่แค่การแปลจากภาษาไทยเป็นภาษาอื่น

แต่เป็นการ แปลจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง

ทำไมเราถึงอยากเก็บเรื่องราวเหล่านี้ไว้

ทุกวันนี้มีสูตรอาหารอยู่บนอินเทอร์เน็ตนับไม่ถ้วน

การทำเว็บไซต์รวมสูตรอาหารอีกหนึ่งเว็บไซต์จึงไม่ใช่เรื่องยากนัก

แต่สิ่งที่ทดแทนได้ยากกว่ามาก คือ ร่องรอยของความทรงจำ

โปสการ์ดที่พิมพ์ขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อนอาจถูกเก็บอยู่ในลิ้นชักนานกว่าชีวิตของคนที่เคยซื้อ เคยใช้ หรือเคยส่งมันให้ใครสักคน

กระดาษอาจซีดลง

ตัวหนังสืออาจกลายเป็นสิ่งที่คนรุ่นใหม่อ่านได้ยากขึ้น

แต่สูตรบนกระดาษยังคงเล่าเรื่องของมันอยู่

นั่นคือสิ่งที่เราอยากรักษาไว้

ไม่ใช่เพียงรสชาติของขนมไทย

แต่รวมถึงร่องรอยของผู้คน ห้องครัว วัตถุดิบ เครื่องมือ และขนบธรรมเนียมที่อยู่เบื้องหลังขนมแต่ละชนิดด้วย

ห้องครัวไทยแบบดั้งเดิมในช่วงใกล้ค่ำ มีถาดทองเหลืองใส่ขนมไทยที่ทำเสร็จใหม่ ๆ

คอลเลกชันที่ยังคงเดินทางต่อ

คอลเลกชันนี้ยังไม่สิ้นสุด

เมื่อมีการค้นพบสูตร โปสการ์ด หรือข้อมูลทางประวัติศาสตร์เพิ่มเติม เราหวังว่าจะค่อย ๆ นำสิ่งเหล่านั้นมาบันทึกและเปิดให้ผู้คนได้รู้จักมากขึ้น

บางสูตรอาจเป็นรสชาติที่หลายคนคุ้นเคย

บางสูตรอาจทำให้เราแปลกใจ

และบางสูตรอาจเป็นสูตรที่กำลังรอใครสักคนเปิดมันขึ้นมาอ่านอีกครั้ง หลังจากเงียบอยู่ในที่เก็บมานานหลายสิบปี

เราคิดว่านั่นแหละคือเสน่ห์ของมัน

โปสการ์ดเก่า ๆ ไม่เคยถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออยู่กับเราตลอดไป

มันถูกสร้างขึ้นเพื่อเดินทางจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง พาคำไม่กี่คำ ภาพหนึ่งภาพ หรือความทรงจำเล็ก ๆ เดินทางไปด้วยกัน

วันนี้ เราเพียงแค่ช่วยให้กระดาษแผ่นเล็ก ๆ เหล่านั้นได้ออกเดินทางอีกครั้ง

และบางที ระหว่างทางนั้น อาจมีใครสักคนหยิบสูตรเก่าขึ้นมา แล้วลองทำขนมไทยชนิดหนึ่งในครัวของตัวเอง

แม้ว่าครัวนั้นจะอยู่ไกลจากครัวที่สูตรนี้ถือกำเนิดขึ้นมาแค่ไหนก็ตาม