Thai Dessert Heritage
เกี่ยวกับเรา
เมื่อสูตรขนมเก่ากลับมามีชีวิตอีกครั้ง
มีบางอย่างที่พิเศษอยู่ในสูตรขนมไทยเก่า ๆ
บางครั้งมันอาจเป็นเพียงกระดาษแผ่นเล็ก ๆ ที่มีตัวหนังสือซีดจาง รายการวัตถุดิบที่เขียนด้วยภาษาของคนในอีกยุคหนึ่ง และวิธีทำสั้น ๆ ที่ดูเหมือนจะสมมติไว้แล้วว่า คนอ่านรู้จักวิธีทำอยู่ก่อน
แต่เมื่อมองดี ๆ กระดาษเล็ก ๆ เหล่านี้กลับบอกเล่าเรื่องราวได้มากกว่าสูตรอาหาร
มันพาเรากลับไปเห็นภาพของอีกช่วงเวลาหนึ่ง
จุดเริ่มต้นของโครงการนี้มาจากความหลงใหลใน โปสการ์ดสูตรขนมไทยดั้งเดิม — ของสะสมชิ้นเล็ก ๆ ที่บันทึกเรื่องราวการทำขนมไทยเอาไว้ ทั้งภาษา วิธีการปรุง ปริมาณวัตถุดิบ อุปกรณ์ และรายละเอียดเล็ก ๆ ที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนในสมัยนั้น
บางสูตรยังเป็นที่รู้จักกันดี
แต่บางสูตรแทบไม่ได้พบเห็นในครัวสมัยนี้แล้ว
เราเลยคิดว่า สูตรเหล่านี้ควรได้รับการจดจำ
จากกระดาษที่เคยเก็บอยู่ในคอลเลกชัน เราจึงค่อย ๆ นำเรื่องราวเหล่านั้นมาสู่พื้นที่ดิจิทัล เพื่อให้ผู้คนสามารถเข้ามาค้นหา อ่าน ทำความเข้าใจ และลองทำขนมเหล่านี้ได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะอยู่ในประเทศไทยหรืออีกฟากหนึ่งของโลก
เราไม่ได้เก็บไว้เพียงสูตรขนม
ขนมไทยผูกพันกับวิถีชีวิตของผู้คนมาโดยตลอด
มะพร้าว น้ำตาลมะพร้าว ถั่วเขียว แป้งข้าวเจ้า ใบเตย ดอกมะลิ และกลิ่นหอมจากดอกไม้ต่าง ๆ ไม่ได้เป็นเพียงส่วนผสมในตำรับขนม แต่เป็นสิ่งที่เชื่อมโยงกับฤดูกาล บ้านเรือน งานบุญ งานเทศกาล และช่วงเวลาพิเศษของครอบครัว
สูตรหนึ่งสูตรอาจบอกเราได้ว่าขนมชนิดนั้นทำอย่างไร
แต่ สูตรเก่าหนึ่งสูตรอาจบอกเราได้ด้วยว่า ผู้คนในยุคนั้นใช้ชีวิตอย่างไร
นี่คือเหตุผลที่เราอยากรักษาสูตรเหล่านี้ไว้
เราพยายามเก็บรักษาเสน่ห์และรายละเอียดของต้นฉบับ ขณะเดียวกันก็จัดระเบียบข้อมูลให้คนในปัจจุบันสามารถอ่านและนำไปใช้ได้ง่ายขึ้น
วัตถุดิบ ปริมาณ วิธีทำ ขั้นตอนการเตรียม รวมถึงอุปกรณ์แบบดั้งเดิม จะถูกเรียบเรียงให้อยู่ในรูปแบบที่ชัดเจนมากขึ้น โดยพยายามไม่ทำให้ลักษณะเฉพาะของต้นฉบับสูญหาย
เราไม่ได้ต้องการเขียนประวัติศาสตร์ขึ้นมาใหม่
เพียงแต่อยากทำให้เรื่องราวจากอดีต กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง
ขนมไทยที่เดินทางข้ามภาษา
อาหารมีวิธีเดินทางข้ามพรมแดนที่น่าสนใจ
เราไม่จำเป็นต้องพูดภาษาไทยได้จึงจะชื่นชมสีสันของขนมชั้น กลิ่นหอมของใบเตย หรือความละมุนของขนมที่ทำจากกะทิและน้ำตาลมะพร้าว
แต่เมื่อถึงเวลาลงมือทำจริง ภาษาอาจกลายเป็นกำแพงเล็ก ๆ
โดยเฉพาะสูตรโบราณที่มีคำศัพท์ วิธีตวง หรือวิธีอธิบายซึ่งเป็นเรื่องปกติสำหรับคนไทยในสมัยก่อน แต่คนรุ่นใหม่หรือชาวต่างชาติอาจไม่คุ้นเคย
ด้วยเหตุนี้ สูตรในคอลเลกชันจึงถูกนำเสนอใน 3 ภาษา — ไทย อังกฤษ และจีน
การแปลสำหรับเราไม่ได้หมายถึงเพียงการเปลี่ยนคำจากภาษาหนึ่งไปเป็นอีกภาษา
แต่เป็นการพยายามถ่ายทอดความหมายของสูตรให้คนที่ไม่คุ้นเคยกับการทำขนมไทยสามารถเข้าใจได้จริง
ไม่ว่าจะเป็นคนทำขนมอยู่ในกรุงเทพฯ
หรือใครสักคนที่กำลังเปิดสูตรนี้อยู่ในลอนดอน แวนคูเวอร์ สิงคโปร์ หรือเซี่ยงไฮ้
เราหวังว่าเมื่ออ่านจบแล้ว เขาจะรู้ว่า ต้องเริ่มจากตรงไหน และทำอย่างไร
เมื่อของเก่ามาอยู่บนหน้าจอ
มีความย้อนแย้งเล็ก ๆ อยู่ในหัวใจของโครงการนี้
ต้นฉบับของเราอยู่บนกระดาษ
แต่เรากำลังนำมันขึ้นมาอยู่บนหน้าจอ
และเราชอบความขัดแย้งเล็ก ๆ นี้
โปสการ์ดมีสีที่ซีดไปตามเวลา ตัวอักษรแบบเก่า ขอบกระดาษที่ไม่สมบูรณ์ และร่องรอยบางอย่างที่บอกว่ามันผ่านมือใครมาบ้าง
ในขณะที่เว็บไซต์ถูกออกแบบให้สะอาด ค้นหาง่าย และใช้งานได้สะดวก
เราไม่ได้ต้องการให้เว็บไซต์เข้ามาแทนที่โปสการ์ด
เราอยากให้เว็บไซต์เป็นเหมือน ประตูที่พาคนกลับไปหาโปสการ์ดเหล่านั้น
ภาพต้นฉบับจึงไม่ได้เป็นเพียงภาพประกอบของสูตร แต่เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว เพราะโปสการ์ดเหล่านี้เองคือหลักฐานว่าตำรับเหล่านี้เคยถูกบันทึกและส่งต่อมาอย่างไร
ทำให้สูตรเก่าเข้าครัวได้ง่ายขึ้น
สูตรโบราณมีเสน่ห์ในแบบของมันเอง
แต่บางครั้งก็ชวนให้สงสัยเหมือนกัน
สูตรหนึ่งอาจบอกให้กวนจน “ได้ที่” ใช้ปริมาณแบบโบราณ หรือพูดถึงอุปกรณ์บางอย่างที่ทุกบ้านในสมัยก่อนอาจรู้จัก แต่วันนี้กลับหาได้ยากขึ้น
ใครเคยทำอาหารจากตำรับเก่าของครอบครัวน่าจะเข้าใจความรู้สึกนี้ดี
อ่านสูตร
แล้วอ่านอีกครั้ง
ก่อนจะถามตัวเองว่า...
“แล้วตกลงต้องใส่เท่าไหร่กันแน่นะ?”
เราจึงพยายามจัดระเบียบสูตรเหล่านี้ให้เหมาะกับการนำไปใช้จริงมากขึ้น โดยไม่ทำลายเสน่ห์ของต้นฉบับ
ปริมาณวัตถุดิบถูกจัดให้อ่านง่าย ขั้นตอนการทำถูกเรียงอย่างเป็นลำดับ และอุปกรณ์หรือเครื่องมือพิเศษที่มีผลต่อการทำขนมจะถูกระบุไว้ให้ชัดเจน
หากขั้นตอนใดต้องอาศัยความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการทำแบบดั้งเดิม เราจะพยายามให้ข้อมูลเพิ่มเติมเท่าที่จำเป็น
มันอาจเป็นการแปลรูปแบบหนึ่ง
ไม่ใช่แค่การแปลจากภาษาไทยเป็นภาษาอื่น
แต่เป็นการ แปลจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง
ทำไมเราถึงอยากเก็บเรื่องราวเหล่านี้ไว้
ทุกวันนี้มีสูตรอาหารอยู่บนอินเทอร์เน็ตนับไม่ถ้วน
การทำเว็บไซต์รวมสูตรอาหารอีกหนึ่งเว็บไซต์จึงไม่ใช่เรื่องยากนัก
แต่สิ่งที่ทดแทนได้ยากกว่ามาก คือ ร่องรอยของความทรงจำ
โปสการ์ดที่พิมพ์ขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อนอาจถูกเก็บอยู่ในลิ้นชักนานกว่าชีวิตของคนที่เคยซื้อ เคยใช้ หรือเคยส่งมันให้ใครสักคน
กระดาษอาจซีดลง
ตัวหนังสืออาจกลายเป็นสิ่งที่คนรุ่นใหม่อ่านได้ยากขึ้น
แต่สูตรบนกระดาษยังคงเล่าเรื่องของมันอยู่
นั่นคือสิ่งที่เราอยากรักษาไว้
ไม่ใช่เพียงรสชาติของขนมไทย
แต่รวมถึงร่องรอยของผู้คน ห้องครัว วัตถุดิบ เครื่องมือ และขนบธรรมเนียมที่อยู่เบื้องหลังขนมแต่ละชนิดด้วย
คอลเลกชันที่ยังคงเดินทางต่อ
คอลเลกชันนี้ยังไม่สิ้นสุด
เมื่อมีการค้นพบสูตร โปสการ์ด หรือข้อมูลทางประวัติศาสตร์เพิ่มเติม เราหวังว่าจะค่อย ๆ นำสิ่งเหล่านั้นมาบันทึกและเปิดให้ผู้คนได้รู้จักมากขึ้น
บางสูตรอาจเป็นรสชาติที่หลายคนคุ้นเคย
บางสูตรอาจทำให้เราแปลกใจ
และบางสูตรอาจเป็นสูตรที่กำลังรอใครสักคนเปิดมันขึ้นมาอ่านอีกครั้ง หลังจากเงียบอยู่ในที่เก็บมานานหลายสิบปี
เราคิดว่านั่นแหละคือเสน่ห์ของมัน
โปสการ์ดเก่า ๆ ไม่เคยถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออยู่กับเราตลอดไป
มันถูกสร้างขึ้นเพื่อเดินทางจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง พาคำไม่กี่คำ ภาพหนึ่งภาพ หรือความทรงจำเล็ก ๆ เดินทางไปด้วยกัน
วันนี้ เราเพียงแค่ช่วยให้กระดาษแผ่นเล็ก ๆ เหล่านั้นได้ออกเดินทางอีกครั้ง
และบางที ระหว่างทางนั้น อาจมีใครสักคนหยิบสูตรเก่าขึ้นมา แล้วลองทำขนมไทยชนิดหนึ่งในครัวของตัวเอง
แม้ว่าครัวนั้นจะอยู่ไกลจากครัวที่สูตรนี้ถือกำเนิดขึ้นมาแค่ไหนก็ตาม